Wzrost masy ciała przed miesiączką a zatrzymywanie wody

Tak, przed miesiączką waga rośnie u większości kobiet, i to nie od tłuszczu, tylko od wody. Winne są wahania estrogenu i progesteronu w drugiej fazie cyklu, a przybór wagi w tym okresie sięga zwykle 2–4 kg i cofa się kilka dni po zakończeniu krwawienia.

Zmiany hormonalne w cyklu miesiączkowym

W trakcie cyklu miesiączkowego poziom estrogenów rośnie sukcesywnie od zakończenia menstruacji aż do owulacji, podczas gdy poziom progesteronu pozostaje stosunkowo niski. Po owulacji, gdy pęknięty pęcherzyk Graafa przekształca się w ciałko żółte, rozpoczyna się produkcja progesteronu, którego zadaniem jest podtrzymanie ewentualnej ciąży. Jeśli do zapłodnienia nie dojdzie, endometrium zaczyna się złuszczać, co prowadzi do krwawienia miesiączkowego.

Progesteron, obecny w wysokim stężeniu w drugiej fazie cyklu, w połączeniu z estrogenami może dawać nieprzyjemne objawy: zmiany nastroju, senność, obrzęki, zwiększony apetyt na słodycze, bóle głowy. Jednym z najbardziej uciążliwych dla wielu kobiet jest właśnie zatrzymywanie wody, które wiąże się ze wzrostem masy ciała przed miesiączką.

Dlaczego organizm zatrzymuje wodę przed okresem

Progesteron i estrogeny stymulują produkcję wazopresyny (hormonu antydiuretycznego) oraz aldosteronu. Wazopresyna działa na nerki, aktywując receptory wazopresynowe, przez co nerki wydzielają mniej wody i organizm ją resorbuje z powrotem. Aldosteron z kolei hamuje wydzielanie sodu, a sód wiąże wodę: im więcej sodu zostaje w organizmie, zwłaszcza przy słonej diecie, tym więcej wody organizm zatrzymuje. Efekt: obrzęki i wyższy wynik na wadze, mimo że nie przybyło ani grama tkanki tłuszczowej.

Tabletki antykoncepcyjne a wzrost masy ciała

Podczas stosowania antykoncepcji hormonalnej część kobiet zauważa wzrost masy ciała. Wynika on zarówno ze zwiększonego apetytu, jak i z zatrzymywania wody, które jest efektem ubocznym tabletek. W przeciwieństwie do naturalnego cyklu, gdzie poziom hormonów się zmienia, tabletki utrzymują go na stałym poziomie aż do przerwy, i to właśnie ta stabilność sprzyja zatrzymywaniu płynów.

Starsze generacje tabletek, z określonymi typami gestagenu, częściej dają większe zatrzymanie płynów. Nowsze generacje bywają moczopędne, ale zwiększają ryzyko zakrzepów przez odwodnienie i zagęszczenie krwi. Wybór metody antykoncepcyjnej warto więc omówić z lekarzem, uwzględniając obie strony bilansu.

Jak pozbyć się nadmiaru wody z organizmu

1. Dieta niskosodowa – mniej soli i przetworzonej żywności ogranicza zatrzymywanie wody, bo to właśnie sód wiąże płyny w organizmie.
2. Ruch – aerobik, pływanie albo szybki spacer poprawiają krążenie i pomagają usuwać nadmiar płynów.
3. Więcej wody, nie mniej – paradoksalnie, odwodniony organizm zatrzymuje wodę mocniej. Nawodnienie działa w drugą stronę.
4. Zioła moczopędne – pokrzywa, mniszek lekarski, pietruszka mają działanie moczopędne. Przy przyjmowaniu innych leków warto to skonsultować z lekarzem.
5. Mniej stresu – stres rozregulowuje gospodarkę hormonalną, a to wpływa też na zatrzymywanie wody.
6. Sen – niedospanie sprzyja tej samej dysregulacji hormonalnej.

Przed zmianą diety czy sięgnięciem po suplementy, zwłaszcza przy chorobach przewlekłych albo lekach na receptę, warto skonsultować to z lekarzem lub dietetykiem.

Jeśli chcesz sprawdzić, ile z wahania na wadze to faktycznie woda, a ile tkanka tłuszczowa, potrzebny jest pomiar składu ciała, nie sama waga. O tym, jak to działa, piszemy w artykule Wagi z pomiarem tkanki tłuszczowej – jak działają analizatory składu ciała?